ابو القاسم سلطانى

431

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تاريخچه : از گياه سابقا در تبهاى روده ، سوءهاضمه ، مشكلات دوران يائسگى استفاده مىشده است . قسمت مورد مصرف : برگ ، ريشه و اسانس تركيبات شيميائى : گياه حدود 4 درصد اسانس دارد كه در تركيب آن 80 - 45 درصد ژرانيول ، سيترونل لال همراه با ژرانيل استات ، ليمونن ، كامفن ، بورنئول و فارنه‌سول وجود دارد در اسانس تهيه شده در سريلانكا هيدرو كربنهاى منوترپن نيز موجود مىباشد . خواص : قابض ، معرق ، مدر ، قاعده‌آور ، ضد تب و ضد قارچ مىباشد . موارد مصرف درمانى : از برگ‌ها در بيماريهاى كبدى و مالاريا و از ريشه به‌عنوان مدر ، معرق و تب‌بر در برونشيت و گريپ استفاده مىشود . در چين از گياه براى تسكين دردهاى رماتيسمى استفاده درمانى به عمل مىآيد . اسانس كه در جاوه تهيه مىشود به نام Maha pengiri citronella موسوم است كه معمولا مخلوطى از اسانس گياه فوق و گياه C . winteriana مىباشد و اسانس كه در سيلان تهيه مىشود به Lana batu citronella معروف است . از اسانس Citonella در موارد سرماخوردگى ، گريپ ، سردرد ، ميگرن و دردهاى عصبى و نفخ ، استفاده درمانى به عمل مىآيد . چون حشرات از بوى آن فرار مىكنند براى راندن آنها اسانس را به بدن مىمالند . از اسانس سينرونل‌لا در دترژنت‌ها ، صابونها و عطرها استفاده مىشود . از اسانس تهيه شده در جاوه براى استخراج ژرانيول و سيترونل‌لال و از اسانس تهيه شده در سريلانكا در مواد غذائى نوشابه‌هاى الكلى و غير الكلى استفاده مىشود . ( * ) - با سنبل هندى مورد مصرف در طب سنتى فرق دارد . Code - 1956 پوتار Cymbopogon olivieri ( Boiss . ) Bor پوتار گياهى است پايا ، علفى به ارتفاع تا 50 سانتىمتر از خانواده Gramineae ، بدون كرك ، برگ نازك ، نخى ، زبر ، بدون كرك با غلاف كاسه‌اى شكل ، گل كه در ماه‌هاى اسفند و فروردين ظاهر مىشود سبزرنگ است ، سنبلكها باز و به تعداد زياد در طول سنبله‌هاى انتهائى وجود دارد ، ريشه پوشيده از الياف فيبرى